TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edilen torba kanun teklifine eklenen maddelerle Türkiye’de kurulacak nükleer enerji santrali yatırımlarına yönelik vergi teşvikleri 31 Aralık 2045‘e kadar uzatılıyor. Düzenleme kapsamında damga vergisi istisnası, KDV desteği ve kurumlar vergisine ilişkin finansman kolaylığı sağlanacak. Düzenlemeler, nükleer santrallerden elektrik üretmek amacıyla önlisans veya lisans alan yatırımcıların yatırım sürecindeki vergi yükünü azaltmayı hedefliyor. Cumhurbaşkanı’na bu teşviklerin süresini 2050 yılına kadar uzatma yetkisi de veriliyor.
Nükleer enerjide vergi düzenlemesi
Yeni düzenlemeye göre nükleer santral yatırımlarına ilişkin düzenlenen sözleşme ve diğer belgeler damga vergisinden istisna tutulacak. İstisna yatırım kapsamında kamu kurumları ve özel hukuk tüzel kişileri arasında düzenlenen belgeleri de kapsayacak.
31 Aralık 2045’e kadar yatırım teşvik belgesi kapsamındaki nükleer santral inşaatları nedeniyle yüklenilen ve indirim yoluyla telafi edilemeyen KDV yatırımcıya iade edilecek.
Aynı süre boyunca yatırımda kullanılacak makine ve teçhizat teslimleri de KDV’den istisna olacak. Satıcıların bu teslimler nedeniyle yüklenip indirim yoluyla gideremediği KDV de talep edilmesi halinde iade edilebilecek.
Nükleer santral yatırımı için önlisans veya lisans alan şirketlerin yatırım kapsamında gerçekleştirdiği borçlanmalarda, Kurumlar Vergisi Kanunu’ndaki örtülü sermaye oranı yüzde 50 yerine yüzde 25 olarak uygulanacak. Bu uygulama da 2045 sonuna kadar geçerli olacak ve Cumhurbaşkanı tarafından beş yıl uzatılabilecek.
Buna karşılık yatırımın tamamlanmaması halinde zamanında tahsil edilmeyen veya iade edilen vergiler, vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle birlikte geri alınacak.
Hedef 2050’ye kadar 20 bin MW nükleer güç
Komisyonda bilgi veren Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı Zafer Demircan, düzenlemenin Türkiye’nin uzun vadeli enerji politikası doğrultusunda hazırlandığını belirterek, 2050 yılına kadar 20 bin megavat nükleer kurulu güce ulaşmayı hedeflediklerini söyledi.
Demircan, bu hedef doğrultusunda hem teknoloji hem finansman hem de yatırımcı çekmek için farklı ülkelerle görüşmeler yürütüldüğünü ifade etti. Ayrıca SMR (Small Modular Reactor – Küçük Modüler Reaktör) teknolojileri üzerinde de çalışmaların sürdüğünü belirtti.
Düzenleme Akkuyu için mi?
Komisyon görüşmelerinde en çok tartışılan başlıklardan biri teşviklerin Akkuyu Nükleer Güç Santrali’ni kapsayıp kapsamadığı oldu. Bu sorulara yanıt veren Demircan, düzenlemenin mevcut projeler için hazırlanmadığını vurgulayarak şunları söyledi: “Bugün konuştuğumuz maddelerin hiçbiri bugün var olan projelere ilişkin değil, bugün var olan vergiden de vazgeçmiyoruz, bugün var olan herhangi bir gelirden de vazgeçmiyoruz. Bu maddelerin önemli bir kısmı bundan sonra Türkiye’de 2045 yılına kadar yapılacak olan nükleer yatırımlara şu anda var olan teşvik sisteminin sabitlenmesi anlamında düzenlediğimiz hususlar. Hâlihazırda KDV Kanunu’na göre 2023 yılına kadar zaten bu KDV iadesi vardı, 2023 yılında bitti ve teşvik belgesi olan sadece nükleer değil, tüm yatırımlar bu KDV iadesinden faydalanıyordu. Biz 2023’teki hususu tekrar kanunla 2045’e doğru taşıyoruz. Bu, Akkuyu üzerinde yapılmış bir şey değil, bu, bundan sonraki nükleer tüm santrallerle alakalı yapılan bir şey. Zaten Akkuyu’nun 2023’e kadar var olan teşvik belgesi kapsamında bu hakkı vardı Akkuyu’da KDV iadesi 2023’ün on ikinci ayının 31’inde bitti, uzatılmadığı için KDV istisnası o günden bugüne alınamıyor” dedi.
